Tiêu chuẩn thiết kế và thi công tầng hầm nhà phố

Trong xây dựng nhà phố hiện nay, nhất là tại các khu vực đông dân cư và thành phố nơi có diện tích mặt bằng xây dựng hạn chế. Việc xây dựng tầng hầm ngày càng phổ biến giúp ngôi nhà có thêm nhiều không gian sử dụng hơn mang lại nhiều tiện nghi cho công trình nhà phố. Tuy nhiên việc xây dựng tầng hầm rất phức tạp và tốn kém vậy nên những tiêu chí xây dựng tầng hầm rất quan trọng giúp bạn có thể tránh được những rủi ro đáng tiếc có thể xảy ra.

Vai trò và tầm quan trọng của tầng hầm nhà phố

Mẫu nhà phố được thiết kế với tầng hầm để xe

Mẫu nhà phố được thiết kế với tầng hầm để xe

Với những không gian xây dựng nhà phố, diện tích hay không gian sử dụng dành cho ngôi nhà là rất quan trọng. Thông thường những ngôi nhà phố sẽ bị kiểm soát về chiều cao nhà theo đúng quy hoạch xây dựng của thành phố. Vậy là sao để có thể tăng thêm diện tích mà vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ và quy hoạch của thành phố? Đó là xây dựng tầng hầm – đây là sự lựa chọn được nhiều chủ đầu tư sử dụng giúp tăng thêm không gian, làm nơi để xe, kho bãi, nơi đặt hệ thống kỹ thuật (điện, nước, dây cáp) và giúp chống thấm hiệu quả cho tầng trệt của ngôi nhà rất tốt mà không làm ảnh hưởng nhiều đến không gian sống bên trên.

Phân loại tầng hầm nhà phố

Hiện nay đối với tầng hầm nhà phố phổ biến có 2 loại là tầng nửa hầm và tầng hầm

  • Tầng hầm nhà phố có chiều cao bằng một tầng nhà và đa số chiều cao của tầng hầm nằm bên dưới cốt mặt đất đặt ngôi nhà
  • Tầng nửa hầm là tầng nhà có chiều cao nằm trên hoặc ngang cốt mặt đất xây dựng công trình theo quy hoạch.

Trong thiết kế tầng hầm nhà ống chủ đầu tư cần quan tâm đến các yếu tố về thi công và độ dốc của tầng hầm để đảm bảo việc di chuyển dễ dàng. Chất lượng thi công của tầng có ảnh hưởng rất nhiều đến kết cấu của ngôi nhà

Tiêu chuẩn trong thiết kế độ dốc tầng hầm

Tiêu chuẩn trong thiết kế độ dốc tầng hầm nhà ống

Tiêu chuẩn trong thiết kế độ dốc tầng hầm nhà ống

Thiết kế đường dốc cho tầng hầm nhà phố đạt tiêu chuẩn mang lại những lợi ích thiết thực trong cuộc sống hàng ngày như giúp xe cộ đi lên xuống hầm dễ dàng hơn mà không bị chạm gầm xe. Bên cạnh đó nó còn giúp ngăn nước từ bên trên tràn xuống

Độ dốc của tầng hầm theo tiêu chuẩn không được vượt quá 15% -20% chiều sâu của tầng hầm. Chiều cao hay chiều sâu của tầng hầm được tính từ phần mép sàn tầng hầm và vuông góc với mặt đường dốc

Lưu ý khi thiết tầng hầm nhà phố cần tạo rãnh chống trượt của mặt đường dốc xuống hầm giúp xe cộ có thể dễ dàng di chuyển lên xuống. Bên cạnh đó tầng hầm cũng cần tạo rãnh thoát nước đề phòng tính trạng nước mưa chảy xuống hầm. Rãnh nước sẽ giúp hầm luôn khô ráo và thông thoáng hơn.

Tiêu chuẩn về chiều rộng của đường hầm nhà phố là 3.5 m đảm bảo cho xe ô tô con có thể di chuyển lên xuống thuận lợi nhất. Nhà thiết kế cũng cần lưu ý đến việc thiết kế thêm một đoạn đệm dừng xe trên cửa hầm giúp cho người lái xe có thể dừng xe chủ động quan sát và di chuyển.

Tiêu chuẩn chiều cao đường hầm là 2.2 m đây là khoảng cách đạt chuẩn về tầm nhìn cũng như được tính toán để xe cộ có thể đi lại dễ dàng nhất.

Như vậy để thiết kế ram dốc của tầng hầm nhà phố đạt chuẩn bạn cần lưu ý đến các yếu tố sau: kích thước bao gồm chiều cao và rộng của hầm là 2.2×3.5m độ dốc tối thiểu của tầng hầm là 13%. Bên cạnh đó để nâng cao tính an toàn và tiện dụng cho chủ nhà: Tầng hầm nên có các giải pháp về chống thấm và thông gió

Ngay bên dưới dốc của tầng hầm cần thiết kế rãnh âm thu nước và dẫn về hố ga và dừng máy bơm nước để bơm nước mưa ngược ra bên ngoài chống ngập cho tầng hầm.

Khi nào nên xây tầng hầm nhà phố

Mẫu nhà ống với thiết kế tầng hầm thông dụng

Mẫu nhà ống với thiết kế tầng hầm thông dụng

Trong thực tế xây dựng nhà phố hiện nay, đa phần chủ đầu tư lựa chọn thiết kế tầng nửa hầm, hầm nổi hay tầng bán hầm bởi việc thi công dễ dàng hơn dễ lấy thoáng thông khí hơn so với tầng hầm. Thiết kế tầng hầm chủ yếu là nhằm mục đích tăng không gian sử dụng cho ngôi nhà. Tầng hầm được dùng làm nơi để xe, kho bãi, phòng kỹ thuật.. rất tiện lợi.

Chi phí thiết kế và thi công tầng hầm

Tầng hầm có chi phí xây dựng cao, tầng hầm càng sâu giá thành càng lớn vậy nên trước khi thiết kế tầng hầm chủ đầu tư nên cân nhắc cẩn thận. Theo các đơn vị thi công để xây dựng tầng hầm sâu 1.2m tương ứng với diện tích xây dựng là 150%m. Từ 1.2-1.8m diện tích xây dựng lúc này là 180% m. Do đó mà chi phí xây dựng tầng hầm là vô cùng tốn kém.

Cần tùy theo tình trạng thực tế của ngôi nhà phố. Nếu nhà phố có diện tích nhỏ và bị giới hạn về chiều cao. Đồng thời tài chính không phải là vấn đề quá lớn thì chủ đầu tư nên xây dựng tầng hầm cho nhà phố. Tầng hầm được đánh giá phù hợp với những hộ gia đình làm kinh doanh nhà hàng, nhà nghỉ và làm văn phòng. Tầng hầm được sử dụng làm nơi để xe cho khách rất tiện lợi.

Các phương án xây dựng tầng hầm phổ biến

Phương pháp thi công tầng hầm từ dưới lên

Theo đó, tầng hầm được thi công theo phương pháp cổ điển với toàn bộ hố được đào đến độ sâu đặt móng, có thể dùng phương án thi công thủ công hay cơ giới tùy thuộc vào độ sâu hố đào, tình trạng địa chất, khối lượng đất cần đào, khả năng cung cấp máy móc thiết bị và nhân lực của đơn vị thi công. Sau khi đào xong người ta tiến hành làm nhà theo trình tự thông thường từ dưới lên trên, thi công theo phương pháp này thường gây ra mất ổn định thành hố đào.

Ưu điểm

  • Là phương pháp thi công tầng hầm đơn giản và dễ hình dung nhất
  • Thi công công trình đạt được tính chính xác cao
  • Xử lý chống thấm và thiết kế hệ thống kỹ thuật dễ dàng hơn

Nhược điểm

  • Trong một số trường hợp chiều cao của hố móng lớn và thi công tầng hầm trên nền đất yếu cũng sẽ gặp nhiều khó khăn
  • Việc thi công tầng hầm tại các khu đông nhà, hoặc xây chen dễ gây sụt lún hoặc làm ảnh hưởng đến các công trình bên cạnh
  • Thời gian thi công lớn do thời gian đào hố móng và công trình dễ bị ảnh hưởng bởi yếu tố thời tiết.

Phạm vi ứng dụng phương pháp

  • Phương pháp đào đất theo độ dốc tự nhiên

Phương pháp này phù hợp trong điều kiện mặt bằng thi công nhà phố rộng rãi và hố đào để thi công tầng hầm không sâu, với đất dính tức đất có độ ma sát trong lớn

  • Dùng tường cừ chắn không chống

Tường cừ chắn tạm larsen trong thi công tầng hầm nhà phố

Tường cừ chắn tạm larsen trong thi công tầng hầm nhà phố

Dùng trong trường hợp thi công tầng hầm có một đợt cừ chắn hoặc khi đào sâu ván cừ không đủ dài. Công trình có nhu cầu mở rộng bên trên để dễ dàng hơn trong việc thi công hoặc thi công theo phương pháp thủ công – đào đất xây dựng tầng hầm. Để thi công tường tạm bằng sử dụng ván cừ không chống người ta thường sử dụng 2 phương pháp là dùng: máy ép rung (búa rung) và máy ép thủy lực.

  • Ván cừ có chống hoặc dùng hệ neo

Thi công tường chắn và hệ neo trong đất

Thi công tường chắn và hệ neo trong đất

Dùng trong trường hợp vách đất thẳng đứng tạo áp lực vào tường lớn và việc thi công ván cừ có chống không làm ảnh hưởng đến việc thi công tầng hầm. Neo được dùng trong trường hợp chiều cao của hố móng lớn, tường ván cừ dùng tạm dễ mất ổn định. Dùng hệ neo giúp giữ ổn định cho tường vây

Phương pháp thi công tường trong đất

Trước khi đào đất để xây dựng tầng hầm người ta tiến hành thi công phần tường bao quanh của tầng hầm trước sau đó mới đào đất bên trong đến đáy của tầng hầm. Dùng trong trường hợp móng của công trình nhà là cọc khoan nhồi thì người ta cũng tiến hành thi công cọc khoan nhồi đồng thời với thi công tường bao.

Phương pháp này không đòi hỏi phải có tường chắn hay các hàng để giữ vách hố đào, tuy nhiên điều kiện để áp dụng phương pháp này công trình phải thiết kế để tường bao tầng hầm chịu được tải trọng áp lực đất và phải áp dụng công nghệ thi công cọc barette, đây là giải pháp thi công tầng hầm cho nhà phố mới được sử dụng sử dụng công nghệ mới.

Vì lực tác dụng của đất lên tường bao rất lớn nên để ổn định cho tường bao người ta thường áp dụng các giải pháp sau đây:

Dùng hệ dầm và cột chống văng giữa các tường đối diện hệ dầm này thường làm bằng thép hình gồm các xà ngang, dầm văng và cột chống. Áp lực đất truyền lên tường, tường truyền lên dầm văng. Cột có nhiệm vụ giữ cho dầm văng ổn định. Phương pháp này đơn giản, tốn vật liệu làm dầm, xà ngang, cột chống tuy nhiên sau khi sử dụng ta có thể thu hồi để tái sử dụng 100%. Nhược điểm là chiếm không gian trong hố đào, đặc biệt là khi chiều ngang công trình lớn thì hệ chống văng trở nên rất phức tạp ảnh hưởng lớn đến thi công.

Dùng neo giữ tường: Áp dụng đối với công trình có mặt bằng lớn, hố móng sâu và yêu cầu thi công cần một không gian rộng rãi trong hố đào. Hệ neo có thể được thiết kế ngay trên mặt đất hoặc neo ngầm, có thể một hoặc nhiều lớp neo. Khi đào đất đến đâu người ta khoan qua tường để chôn neo sâu vào lòng đất, khi neo chắc người ta dùng kích để kéo căng các sợi cáp neo và cố định neo vào tường. Cáp neo ứng lực trước nên hầu như ổn định hoàn toàn, bầu neo và ống tạo neo được bao bọc bởi một lớp vữa bê tông bảo vệ nên sử dụng được lâu dài.

Phương pháp thi công Top – Down

Khắc phục tình trạng thi công nhà ở bị kéo dài, tùy theo điều kiện đơn vị thi công có thể vừa thi công tầng hầm từ trên xuống vừa xây dựng phần thân nhà từ dưới lên. Ranh giói sử dụng là  mặt đất làm mốc là bản chất của phương pháp Top-down, đây là giải pháp thi công tầng hầm cho nhà phố được áp dụng khi không thể khắc phục được những nhược điểm của phương pháp thi công đào đất theo độ dốc tự nhiên.

Trình tự thi công tầng hầm theo phương pháp top-down

Trình tự thi công tầng hầm theo phương pháp top-down

  • Thi công tường trong đất và cọc khoan nhồi trước, như trong phương pháp thi công tường nhà làm tường chắn đất.
  • Đổ bê tông sàn trệt trên mặt đất tự nhiên, sàn tầng trệt được tỳ lên tường trong đất và cột tầng hầm.

Các đơn vị thi công thường lợi dụng cầu thang máy, cầu thang bộ, giếng trời để làm cửa đào đất và vận chuyển đất lên, đồng thời để thông gió chiếu sáng cho việc đào đất và thi công các tầng dưới. Khi bê tông đạt cường độ yêu cầu người ta tiến hành đào đất qua các lỗ sàn cho đến cốt của sàn tầng hầm 1, dừng lại để đặt cốt thép, đổ bê tông. Đồng thời với việc thi công các tầng hầm người ta tiến hành thi công phần thân từ dưới lên.

Khi thi công đến sàn tầng dưới cùng người ta tiến hành đổ bê tông đáy tầng hầm liền với đầu cọc khoan nhồi. Đó cũng là phần bản móng của nhà, bản này làm nhiệm vụ chống thấm và chịu lực đẩy nổi.

Ưu điểm

  • Tiến độ thi công được đẩy nhanh do tiến hành song song xây dựng tầng trên và tầng hầm.
  • Chống vách đất được giải quyết nhờ tường trong đất ,công trình có độ bền và ổn định cao.
  • Không mất chi phí cho hệ chống phụ như: hệ thống giáo, cốp pha cho kết cấu dầm sàn tầng hầm vì sàn thi công ngay trên mặt đất.

Nhược điểm

  • Kết cấu cột tầng hầm phức tạp
  • Khi thi công rất khó khăn trong liên kết giữa dầm sàn với cột tường ở tầng hầm.
  • Thi công đào đất trong không gian kín trong tầng hầm rất chật chội và khó cơ giới hóa.
  • Điều kiện thi công trong hầm kín ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và năng suất của công nhân và đòi hỏi nhất thiết phải có hệ thống thông gió và chiếu sáng nhân tạo đảm bảo.

Những lưu ý trong quá trình thi công tầng hầm nhà phố

Kỹ thuật thi công tầng hầm

Thi công tầng hầm đòi hỏi kĩ thuật cao và đảm bảo chất lượng qua từng hạng mục

Thi công tầng hầm đòi hỏi kĩ thuật cao và đảm bảo chất lượng qua từng hạng mục

Xây dựng tầng hầm có liên quan mật thiết đến kết cấu của đất nền và phần móng nhà vậy nên đơn vị thi công cần cẩn trọng trong công tác khảo sát địa chất công trình và thủy lợi để có những lựa chọn phương pháp thi công đúng đắn

Xem thêm: Các vấn đề liên quan đến thiết kế và thi công nền móng

Lựa chọn cọc và hệ ván cừ gia cố tường bao và móng cho tầng hầm cần lưu ý

Nếu dùng cọc ván thép hoặc cọc lắc xen để làm tường cừ chống giữ thành hố đào sâu thì phải chú ý:

  • Chỉ nên dùng cọc lắc xen cho hố đào có chiều sâu nhỏ hơn 10m. Nên dùng cọc lắc xen tốt, không bị cong vênh để tránh nước thấm vào hố đào qua tường vây.
  • Phải cắm được chân của tường vây vào tầng đất loại sét (sét hoặc sét pha) tốt (dẻo cứng, nửa cứng) để đảm bảo không cho nước dưới đất xâm nhập vào tầng hầm.
  •  Cần cân nhắc xem khi nào thì dùng cọc ván thép làm tường cừ tạm thời hay vĩnh viễn để tránh trường hợp khi rút tường cừ lên sẽ làm lún nứt các công trình xung quanh

Nếu áp dụng giải pháp thi công tường trong đất thì cần chú ý những điều sau đây:

  • Tường trong đất dùng cho thi công hầm có hố đào sâu trên 10m là cần thiết và hiệu quả.
  • Chân tường trong đất phải đặt vào tầng đất loại sét (sét, sét pha) tốt, có trạng thái dẻo cứng, nửa cứng và cứng để đảm bảo ổn định cho tầng hầm và chống thấm tốt cho hố đào sâu và cho tầng hầm
  • Khi thi công tường trong đất, phải dùng Bentonite thích hợp để tránh sạt lở hố đào. Nếu nền đất loại cát nhỏ và cát pha bão hòa nước thì phải dùng loại Bentonite đặc biệt có dung trọng d = 1.15g/cm3

Phải thực hiện nghiêm túc quy trình thi công bê tông để đảm bảo chất lượng. Phải có gioăng chống thấm tốt giữa các cọc barrett và chất lượng bê tông đảm bảo mác ≥300 mới đảm bảo chống thấm tốt cho công trình tầng hầm.

Trong trường hợp mặt bằng thi công hạn chế có thể dùng khung thép hình để chống đỡ, hoặc phương pháp (top – down) toàn phần để đảm bảo ổn định cho tường tầng hầm. Khi mặt bằng tầng hầm lớn thì có thể dùng phương pháp top down từng phần kết hợp dùng neo trong đất để ổn định tường tầng hầm. Dùng phương pháp top down, phải chú ý đặt ván cừ vách tạm thời khi đổ bê tông dưới cốt đáy tầng hầm tối thiểu là 2m và hàn cố định thanh thép hình vào khung lồng cốt thép của cọc khoan nhồi, hoặc là cọc Ba rét đến 1/3 chiều dài cọc để đảm bảo bê tông tốt cho cọc và định vị chính xác cho khung thép hình.

Trong quá trình bơm hút hạ mực nước ngầm phải chủ ý đảm bảo ổn định của các công trình lân cận. Phải kiểm tra chất lượng bê tông (tốt nhất là dùng phương pháp sonic) đầy đủ số lượng theo tiêu chuẩn (≥25 %) để đánh giá chất lượng của bê tông, đồng thời có biện pháp xử lý kịp thời

Quản lý quá trình thi công tầng hầm

Quản lí dự án tốt giúp giảm thiểu những sai sót và rủi ro

Quản lí dự án tốt giúp giảm thiểu những sai sót và rủi ro

Việc thi công các công trình tầng hầm cần phải có sự đồng ý của cơ quan chức năng địa phương. Công trình tầng hầm càng có độ sâu lớn thì việc xin phép càng quan trọng bởi nó có thể gây ảnh hưởng sụt lún đến các công trình xây dựng xung quanh.

Chủ đầu tư phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trong việc thuê chủ thầu hoặc đơn vị thi công. Tốt nhất nên lựa chọn những nhà thầu dày dạn kinh nghiệm có đủ nguồn lực, máy móc thiết bị thi công để đảm bảo chất lượng của công trình và tránh những rủi ro đáng tiếc có thể xảy ra.

Do đó có thể thấy vấn đề quản lý xây dựng tầng hầm là rất quan trọng bởi một khi xảy ra sự cố sẽ rất tốn kém về chi phí và có thể gây mất an toàn cho không chỉ công trình đang thi công mà các công trình lân cận cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Kết luận

Tầng hầm nhà phố là công trình xây dựng đặt dưới cùng của ngôi nhà được dùng cho nhiều mục đích khác nhau như để xe, kho bãi, đặt các hệ thống cáp, phòng kỹ thuật điện, nước … và làm tăng thêm không gian hữu ích cho ngôi nhà. Vấn đề lớn nhất trong thi công tầng hầm đó là tình trạng sụt lún có thể làm ảnh hưởng đến toàn bộ kết cấu của ngôi nhà và các công trình xây dựng xung quanh. Do đó việc thiết kế và thi công tầng hầm nhà phố phải được thực hiện một cách cẩn thận, đúng quy trình và được quản lý tốt các bước để hạn chế rủi ro thấp nhất có thể xảy ra.

 

Cẩm nang xây dựngQuy trình xây dựng

tầng hầmtầng hầm nhà phốtầng ngầmtiêu chuẩn xây dựng

Comments are disabled.