[Kiến thức] Cát xây dựng là gì?- Phân loại và đặc điểm

Cát xây nhà thì có lẽ trong chúng ta ai cũng đã từng được biết hoặc đã nhìn thấy tại nhiều công trình xây dựng lớn nhỏ. Tuy nhiên, cát xây dựng lại có nhiều loại được dùng vào các công đoạn khác nhau trong quá trình xây dựng. Trong bài viết này, Xây dựng V-Home sẽ giới thiệu cho bạn về các loại cát dùng trong xây dựng và những ứng dụng của chúng.

Cát xây dựng là gì?

Cát xây dựng có kích thước nhỏ được tạo thành từ đá và các khoáng vật tự nhiên

Cát xây dựng có kích thước nhỏ được tạo thành từ đá và các khoáng vật tự nhiên

Cát xây dựng là một loại vật liệu thô có nguồn gốc tự nhiên thành phần chủ yếu là các hạt đá và khoáng vật có kích thước nhỏ từ 0,05- 1,00mm.

Có thể bạn quan tâm:

Cát xây dụng được lấy từ đâu? 

Trong tự nhiên cát được tạo nên sau một quá trình bào mòn lâu dài được nước và gió bồi đắp, tích tụ tạo thành các cồn cát, bãi biển, bãi cát ngầm… tại các dòng sông, suối lớn. Cát cũng có thể được tìm thấy tại các vùng đất trống, hoang mạc, xa mạc và cả bãi biển tuy nhiên cát ở trên cạn thường lẫn nhiều tạp chất và bụi hơn so với cát lòng sông suối.

Cát tích tụ tại các lòng sông suối

Cát tích tụ tại các lòng sông suối

Có thể coi cát là một loại nguyên liệu thô dùng trong xây dựng mọi công trình lớn nhỏ. Trước đây cát được trộn với vôi để làm vữa xây nhà và các công trình xây dựng. Ngày nay cát được phân loại thành nhiều loại cát khác nhau kết hợp với xi măng để tạo nên bê tông cốt thép là cấu trúc chính của hầu hết mọi ngôi nhà hiện đại ngày nay.

Phân loại cát xây dựng

Với những người đã làm lâu năm trong xây dựng đều biết cát được phân làm 3 loại chính là:

  • Cát vàng
  • Cát đen
  • Cát lấp

Cát vàng trong xây dựng

Cát vàng với màu vàng đặc trưng dễ nhận biết

Cát vàng với màu vàng đặc trưng dễ nhận biết

Đặc điểm của loại cát này là có màu vàng óng đặc trưng, hạt to kích thước từ 1.5 – 3 mm và thường kèm theo sỏi vì thế trước khi sử dụng trong xây dựng hoặc trộn bê tông cát vàng lên được sàng lọc để loại bỏ sỏi và các tạp chất để không làm ảnh hưởng đến chất lượng của bê tông. Cát vàng được trộn với xi măng theo đúng tỉ lệ tạo thành bê tông tươi dùng trong xây dựng nhờ đặc tính giúp bê tông nhanh cứng. Cát vàng cũng được dùng làm vữa trát tường hiệu quả tuy nhiên hạt cát vàng khá lớn nên bề mặt tường thường không nhẵn mịn.

Cát đen xây dựng

Cát đen tùy theo từng vùng mà có màu sắc chuyển dần từ xám đến đen

Cát đen tùy theo từng vùng mà có màu sắc chuyển dần từ xám đến đen

Cát đen còn được gọi là cát mịn được dùng phổ biến nhất trong xây dựng. Cát có đặc điểm như hạt nhỏ, cát sạch, hạt đều nhau và màu hơi sẫm đến trắng xám nên thường được trộn cùng với xi măng để làm vữa trát bề mặt của công trình như tường trần, sàn… tạo độ phẳng và mịn. So với cát vàng thì cát đen có giá thành rẻ hơn nên được dùng phổ biến trong xây dựng.

Cát lấp trong xây dựng

Cát lấp là cát đen và có nhiều tạp chất

Cát lấp là cát đen và có nhiều tạp chất

Cát lấp hay cát san lấp là một dạng của cát đen nhưng có kích thước không đồng đều và thường lẫn nhiều tạp chất. Cát có màu đen sẫm đặc trưng và có giá thành rẻ hơn nhiều so với cát mịn vậy nên cát lấp được dùng chủ yếu cho mục đích san lấp các hố, móng của các công trình xây dựng.

Lựa chọn cát để trộn bê tông và vữa trát tường

Cát trộn bê tông

Đối với cát dùng để trộn bê tông thường là cát vàng cần đảm bảo một số tiêu chuẩn kỹ thuật như: Module (mô đun) độ lớn từ 2,0 đến 3,3. Hàm lượng muối gốc sunfat, sunfit trong cát không quá 1% khối lượng. Hàm lượng sỏi có đường kính từ 5 đến 10mm không quá 5% tổng khối lượng. Hàm lượng mica trong cát không được lớn hơn 1% theo khối lượng.

Trong xây dựng đối với nhà ở thấp tầng thông thường, có thể dùng mắt thường để phân biệt.

Cát xây dựng dùng để trộn bê tông cũng cần đảm bảo yêu cầu kĩ thuật 

Trong thực tế xây dựng, nếu như kích cỡ hạt cát không đạt chuẩn thì có thể dùng lưới sàng cát xây dựng chuyên dụng để lọc cát theo đúng kích thước mong muốn đồng thời việc sàng lọc cát cũng giúp loại bỏ đi những tạp chất lẫn trong cát. Cát sau khi được sàng lọc nên được rửa sạch và trộn với xi măng để tạo thành bê tông dùng trong xây dựng. Cát tốt nhất dùng để trộn bê tông là loại cát được khai thác từ lòng sông , suối lớn … bởi cát ở đây sạch và ít có tạp chất.

Cát có chứa nhiều bụi khi được dùng để đổ bê tông sẽ tạo trên bề mặt bê tông một lớp màng mỏng đồng thời làm giảm khả năng kết dính và độ bền của bê tông.

Hiện nay do nhu cầu sử dụng cát tự nhiên trong trộn bê tông khiến cho nguồn cát tự nhiên và đạt tiêu chuẩn ngày càng trở nên khan hiếm. Bởi vậy cát nhân tạo dùng trong xây dựng đang trở thành một xu hướng tất yếu cung cấp nguồn vật liệu là cát cho các hoạt động xây dựng.

Cát nhân tạo được nghiền từ đá và các loại khoáng vật tự nhiên có kích thước đồng đều nhau. Tuy nhiên, loại cát này được đánh giá là tạo ra nhiều bụi trong quá trình sử dụng.

Cát dùng làm vữa xây

Cát dùng làm vữa có kích thước nhỏ và sạch

Cát dùng làm vữa có kích thước nhỏ và sạch 

Cát có module trong khoảng 0.7 – 1.4 mm là đạt tiêu chuẩn có thể dùng cát đen, hạt mịn hoặc cát vàng đáp ứng kích thước trên là có thể được dùng làm vữa trát. Hàm lượng muối sunfat trong cát không vượt quá 1% tổng khối lượng. Hạn chế tối đa bùn, đất sét và các tạp chất dạng cục ở mức nhỏ hơn 5%

Vữa trát sử dụng cát đen cho bề mặt mịn trong khi đó vữa trát sử dụng cát vàng thô ráp hơn và cũng tốn kém hơn so với sử dụng cát đen làm vữa trát. Lưu ý không nên dùng trực tiếp cát biển làm cát xây dựng bởi độ mặn của muối trong cát có thể làm ảnh hưởng đến kết cấu và chất lượng của công trình.

Kinh nghiệm lựa chọn cát xây dựng

Đối với cát dùng làm vữa trát tường hoặc cát vàng dùng làm vật liệu trộn bê tông bên cạnh các tiêu chí chất lượng cát cần được đảm bảo độ sạch và hạn chế tạp chất ở mức thấp nhất. Kết hợp mắt thường để quan sát màu sắc cũng như cảm nhận được mức độ sạch hay bẩn của loại vật liệu này. Bạn cũng có thể bốc một nắm cát lên nắm chặt và buông tay để cát rơi khỏi tay khi đó bạn hãy dùng cảm nhận để xác định mức độ mịn và kích thước cát có đều nhau không. Bên cạnh đó nếu như cát bám kèm bụi bẩn trên tay nhiều thì có thể thấy trong cát có chứa nhiều tạp chất.

Kết luận

Cát là một loại vật liệu quan trọng trong xây dựng hiện nay. Nó có mặt trong hầu hết các công trình xây dựng lớn nhỏ cùng với bê tông và vữa nó làm nhiệm vụ kết dính các vật liệu xây dựng lại với nhau để tạo thành một khối thống nhất. Lựa chọn đơn vị cung cấp cát xây dựng uy tín để đảm bảo nguồn cát sách và đảm bảo chất lượng tốt nhất cho công trình. Hy vọng với những chia sẻ trên Xây dựng V-Home đã có thể cung cấp đến cho các bạn những kiến thức hữu ích nhất về loại vật liệu này.

 

Cẩm nang xây dựngVật liệu

CátVật liệu xây dựng

Comments are disabled.